دیابت یار ; وبلاگ اختصاصی دکتر مهدی شادمانی (دیابتولوژیست)

هر فرد دیابتی و خانواده اش وظیفه دارند با افزایش دانش خود راجع به دیابت، این بیماری خاموش را کنترل نموده و سهمی در تأمین سلامت خود داشته و گامی در کاهش هزینه های سرسام آور عوارض این بیماری که بالغ بر 1000،000،000،000 (هزار ملیارد تومان) در سال در ایران می باشد، بردارند. من در این وبلاگ سعی کرده ام بتدریج و با کمک شما گامی کوچک در افزایش آگاهی تان بردارم. بدون شک آگاهی از انتقادات شما می تواند به من کمک کند تا این وبلاگ را کاربردی تر نمایم. منتظر دیدن نظرات شما هستم. سپاسگزارم

اندازه گیری قند خون یا ادرار؟ چند بار در روز؟
ساعت ٤:٥٤ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱٥ تیر ۱۳۸۸ 

یک فرد دیابتی بطور متوسط چند بار نیاز به اندازه گیری قند خون یا ادرار، در منزل دارد؟

افراد دیابتی به دو گروه عمده تقسیم می شوند:

1-      دیابت نوع یک

2-      دیابت نوع دو

در دیابت نوع 1، فرد دچار کاهش شدید تولید انسولین در حد صفر می باشد و از آنجاییکه این گروه شدیداً نیازمند تزریق انسولین می باشند، لذا لازم است روزانه چندین بار اقدام به اندازه گیری قند خون شان بنمایند تا بتوانند از نوسانات قند خون تا حد امکان پیشگیری کنند. مبتلایان به دیابت نوع 2 هم پس از چند سال نیازمند تزریق انسولین خواهند شد که بین 1 تا 4 بار نیاز به تزریق انسولین خواهند داشت.

امروزه می دانیم که روش تزریقات مکرر(Intensive Therapy) که در آن حداقل نیاز به 3-4 بار تزریق در روز داریم مناسب ترین روش برای دستیابی به یک زندگی راحت توام با کمترین میزان عوارض در دیابت نوع 1 می باشد. در این حالت بهترین کار برای کنترل دیابت اندازه گیری قندهای خون قبل از وعده های اصلی غذا است، زیرا بدین ترتیب یک فرد دیابتی قادر خواهد بود مقدار انسولین مورد نیازش را بر حسب مقدار کربوهیدرات موجود در آن وعده ی غذایی تعیین کند. البته نباید فراموش کرد که دیابتی های عزیز در هفته های اولِ کنترل قندشان حداقل نیاز به 6 بار اندازه گیری قند خون (قبل از وعده و 2 ساعت پس از آن) در طی روز همراه با ثبت مقدار کربوهیدرات مصرفی دارند.

اما آندسته از دیابتی های نوع 1 یا 2 که تحت درمان بروش معمولی (Convention Therapy) هستند و روزانه 2 بار تزریق می کنند و یا از انسولین های مخلوط استفاده می کنند خیلی قادر به ایجاد تغییر در مقدار غذای مصرفی و یا مقدار انسولین مصرفی شان نیستند و لذا بهتر است در هفته های اول، با 6 بار اندازه گیری قند خون و تثبیت شرایط زندگی، مقدار انسولین مورد نیازشان را تعیین نموده و پس از آن در هفته چند بار بطور گردشی و در حالات مختلف قند خون شان را اندازه گیری نمایند ، بطوریکه نه دچار افت قند خون شده و نه دچار اضافه وزن بشوند.

بدیهی است که یک فرد دیابتی در حالات گوناگونی که احساس خطر نماید نیز مثل زمانی که دچار نشانه های افت یا افزایش قند خون می گردد، نیاز به اندازه گیری قند خون در همان لحظه خواهد داشت.

بنابراین در دیابتی هایی که تحت درمان با انسولین هستند اگر قند خون شان از کنترل مطلوبی برخوردار است می توان فقط قبل از وعده های غذایی قند خون را اندازه گیری نمود ولی اگر قند خون شان از کنترل مطلوبی برخوردار نیست لازم است تا 6 بار در روز هم اقدام به اندازه گیری قند خون نمود.

اما آیا لازم است دیابتی هایی که تحت درمان با رژیم غذایی و ورزش به تنهایی و یا همراه با قرص هستند نیز تا این حد اقدام به اندازه گیری قند خون بشود؟

پاسخ واضحاً خیر است. در این افراد لازمست روزانه 6 بار قند ادرار با نوارهایی به نام گلوکویاب چک شود (قبل و 2 ساعت پس از وعده های غذایی). تا زمانیکه رنگ نوار تقغییر کند و از زرد به سبز تبدیل شود نشان دهنده ی بالا بودن قند خون است. به محض اینکه با ایجاد تغییرات لازم در شیوه ی زندگی، کنترل قند وضعیت مطلوب تری پیدا کند و حد قند خون از آستانه ی فیلتراسیون کلیوی کمتر شود دیگر شاهد تصفیه ی قند خون از طریق ادرار نخواهیم بود و بدیهی است که در عدم حضور گلوکز در ادرار، دیگر شاهد تغییر در رنگ نوار گلوکویاب نیز نخواهیم بود. در این حالت می توانیم از تعداد دفعات اندازه گیری قند ادرار کاسته و روزانه فقط 3 بار (2 ساعت پس از وعده های غذایی) آن را انجام دهیم. در چنین شرایطی بهتر است در هفته 3-4 بار نیز قند خون را پیش از صرف وعده های اصلی غذا بطور گردشی اندازه گیری و ثبت نمود.

بیاد داشته باشید یادداشت قندهای روزانه (کنترل روزانه) جزء لاینفک درمان موفق دیابت شما است و با همراه داشتن دفترچه ی روزانه ی خود و با همکاری پزشک تان قادر خواهید بود به یادگیری نکات ظریفتری از زوایای کنترل قند خون تان پی ببرید.